ABD Başkanı Donald Trump, birçok ülkeyle kritik minerallere erişim sağlamak amacıyla anlaşmalar imzalamakta ve Grönland gibi ülkeleri yer altı zenginliklerine ulaşmaları açısından tehdit etmektedir. Bu durum, Eskişehir-Beylikova’daki nadir toprak elementi (NTE) rezervlerinin geleceği üzerine tartışmaları artırmıştır.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump’ın geçen yıl Beyaz Saray’da gerçekleştirdikleri görüşmede, nadir elementler konusunun gündeme geldiği iddiaları ortaya çıkmıştır. Uluslararası danışmanlık şirketi Ernst & Young’a (EY) göre, Beylikova’daki rezervler Avrupa ülkelerinin de ilgisini çekebilir.

KAMU-ÖZEL İŞBİRLİĞİ

EY’nin nadir elementlerle ilgili olarak Orta Avrupa bölgesinde gerçekleştirdiği bir araştırma, EY Türkiye tarafından “Türkiye’nin, nadir toprak elementleri tedariğinde Avrupa Birliği ülkelerinin stratejik ortağı olma potansiyeli yüksek” başlığıyla paylaşılmıştır. EY Enerji Sektörü Lideri Cem Çamlı, “Yakın zamanda, Türkiye’de nadir toprak elementleri değer zincirinde rol alan yeni yatırımlar, girişimler ve kamu-özel sektör işbirliklerini göreceğimizi düşünüyoruz” şeklinde bir öngörüde bulunmuştur.

Rapor, Çin’in nadir elementler ihracatındaki kontrol ve lisans uygulamalarının Avrupa’daki bazı sektörleri durma noktasına getirdiğini de vurgulamaktadır.

YOĞUN TEMAS

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, geçtiğimiz hafta katıldığı bir televizyon programında Beylikova’daki tesis için “2-3 yıl içinde bu tesisi endüstriyel ölçekte hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Saflaştırma teknolojileriyle ilgili hem Türkiye’de çalışmalar yapıyoruz hem de yurt dışındaki şirketlerle yoğun temas içindeyiz” açıklamasında bulunmuştur.

Trump’la yakınlık

FON yöneticisi ve ekonomist Işık Ökte, sosyal medya hesabında, “(ABD Başkanı Donald) Trump’ın Türkiye’ye yakın durmasının arkasında yatan en önemli sebeplerden biri nadir toprak elementleri. Çin hegemonyasına karşı gelebilecek bir avantaj olarak bizim rezervlerimizi değerlendirmekte” ifadelerine yer vermiştir. Ökte, Türkiye’nin yurt dışından yatırım alması durumunda seryum, lantan, skandiyum ve niyobyum üretimine hemen başlayabileceğini öne sürmüştür.

Nadir toprak elementi rezervi 12.5 milyon ton mu?

İktidar, dünyanın en büyük ikinci nadir toprak elementi rezervine sahip olduğunu duyurduğu Beylikova’daki rezervlerin büyüklüğü üzerine tartışmalar sürmektedir. Milli İstihbarat Teşkilatı bünyesindeki Milli İstihbarat Akademisi, geçtiğimiz hafta Dr. Celal Erbay imzasıyla ‘Çip savaşları ve nadir toprak elementleri’ başlıklı bir analiz yayımlamıştır. Bu analizde, Türkiye’nin nadir toprak elementi rezervinin büyüklüğünün 12.5 milyon ton olduğu belirtilmiştir. Haritada, Türkiye’nin Çin ve Brezilya’nın ardından en büyük üçüncü rezerve sahip olduğu ortaya çıkmıştır.

694 MİLYON TONDU

Enerji Bakanlığı, Eskişehir’de 694 milyon ton rezerve sahip nadir toprak elementi olduğunu açıklamış ancak bu rezervin kesin büyüklüğüne ilişkin herhangi bir değer sunmamıştır. Milli İstihbarat Akademisi’nin analizinde, “(Türkiye için) En gerçekçi strateji, ileri düzey çip fabrikalarını sıfırdan kurmaya çalışmak yerine güçlü ve avantajlı olunabilecek aşamalara odaklanmaktır” önerisi yer almaktadır.

www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans
ve Rek. Tic. A.Ş’ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.