Bu dönemde Boğaziçi Üniversitesi’nde yürüttüğüm İngiliz romanı dersinde, hikâye ve olay örgüsü arasındaki farkları vurgularken Emily Brontë’nin Uğultulu Tepeler romanı ile Emerald Fennell’in film uyarlamasını karşılaştırdım. Her iki eser, Catherine ve Heathcliff’in iç içe geçmiş aşk hikayesini ele alsa da, neden filmin etkisi kalıcı olmuyor? Burada sadece hikâyenin içeriği değil, olayların nasıl ve kimler tarafından anlatıldığı da bir eseri sanat eseri haline getiren unsurlardır.

Roman, Earnshaw ailesinin tarihinin farklı dönemleri arasında savrulurken, Uğultulu Tepeler’in etkileyici atmosferi okuyucunun içine işler. Oysa Heathcliff’in evlatlık edinilmesinden yetişkinliğine kadar uzanan film, bu atmosferi kaybetmekte ve ekranda meydana gelen fırtınayı dindiriyor. Filmdeki aşıkların birbirine kavuşup kavuşmayacağı sorusu, romanın ilk sayfasında yanıt buluyor. Sonunu daha baştan bildiğimiz roman, yazarın zamanlar arasında gidip gelen anlatım tekniğiyle sürükleyiciliğini koruyor. Filmde ise, sürekli yağan yağmurun yerini bahar mevsimi alıyor.

Romanın sert rüzgârında, tutunacak bir dal ya da güvenilir bir anlatıcı bulmak zor. Meraklı bir yabancı, Uğultulu Tepeler’e gelir ve evin hizmetçisi Nelly’den gizemli Heathcliff’in geçmişini dinlemek ister. Evin içinde ölümle burun buruna yaşayan Nelly’nin dedikoduları, kinden besleniyor. Kadınların eğitim ve çalışma haklarının kısıtlandığı bir dönemde, kendi hayatını kuramamış olan Nelly, belki de ilk kez hikâye anlatıcısı olarak ciddiye alınır.

Heathcliff rolü için beyaz bir oyuncunun (Jacob Elordi) seçilmesi, Brontë’nin ırkçılık eleştirisini göz ardı ederken, aşıkların evliliğine engel olan unsur, siyah kıvırcık saçları nedeniyle çingeneye benzetilen bir erkeğin İngiliz bir kadına uygun görülmemesidir. Koyu ten renginden ötürü “şeytani” ve “vahşi” olarak tanımlanan karakter, romanın 19. yüzyıl İngiltere’sindeki ayrımcılığı gözler önüne seriyor.

Heathcliff yerine hizmetçi Nelly’nin (Hong Chau) azınlık bir karakter olarak ekrana gelmesi, etnik kökenin aşka nasıl engel olabileceğini tam anlamıyla gösteremiyor.

Roman, dindar bir toplum olarak bilinen İngiltere’nin maskesini düşürüyor. Noel yemeğinde bir araya gelen karakterler, elma sosunu döken küçük Heathcliff’i çatı katına kilitliyor. Din kimliği ve ailesi belirsiz olan çocuğu sofralarında istemiyorlar. Çocuğa yapılan zulüm, dinledikleri Noel şarkılarındaki sevgi ve anlayış temalarıyla çelişiyor. Roman, medeni ve ahlaklı olarak kendini tanımlayan İngilizlerin bile ne kadar acımasız olabileceğini gözler önüne sererken, toplumsal gelişmeyi de sorguluyor.

Heathcliff ile evlenirse dilenci gibi yaşayacağını düşünen Catherine, zengin komşusu Edgar Linton ile evlenme seçimini yapar. Kadınların mülkiyet hakkının olmadığı bir toplumda, Catherine hayatta kalabilmek için parayı aşka tercih eder.

Uğultulu Tepeler’in vahşi doğasının aksine, Linton’ların yaşadığı Thrushcross Grange, endüstrileşen İngiltere’nin bir simgesidir. Kapitalizmi eleştiren romanın anlatıcısı, zengin bir karakter değil, hizmetçidir.

Ancak filmde Edgar’ın evi adeta bir masal diyarına dönüşüyor. Sürekli kostüm değiştiren Catherine, Margot Robbie’nin canlandırdığı Barbie karakterine benzer bir hale geliyor. Şatafatlı kıyafetler ve süslü dekorasyon, karakterlerin psikolojik derinliğini gölgede bırakıyor.

Romanda, ölümün bile ayıramadığı iki ruhun aşkı, filmde sadece bir tutku olarak kalıyor. Melodrama dönüşen filmde, kimsesiz Heathcliff’in uğradığı ayrımcılığı ve şiddeti izlemediğimiz için, onun öfkesini ve intikam arzusunu anlamak zorlaşıyor.

Film, kurgunun önemini anlamak adına izlenmeli. Hangi dönemde olduğumuzu ya da benzer isimli karakterleri karıştırabildiğimiz romanda, tepelerin uğultusunu içimizde hissederiz. Oysa film, romandaki sis perdesini anlatım teknikleriyle değil, puslu sahnelerle yaratmaya çalışıyor. Doğrusal bir zaman diliminde ilerleyen film, Wuthering Heights’ın kendisi yerine özeti gibi izlenebiliyordu.