Haber7-ÖZEL

Netanyahu’nun başkanlığında oluşturulan koalisyon hükümetinde, Ultra-Ortodoks (Haredi) Yahudi topluluklarından oluşan Şas Partisi ve Birleşik Tevrat Yahudiliği, 2022 yılından bu yana hükümeti yöneten ortaklar arasında bulunmaktadır. Bu partiler, zorunlu askerlik yasasının çıkmaması nedeniyle Netanyahu’yu hükümetten çekilmekle tehdit etti.

İsrail’de koalisyon hükümetinin bir parçası olan Ultra-Ortodoks Şas Partisi, milletvekillerinin 11 Haziran’da gerçekleştirilecek oylamada İsrail Meclisinin feshedilmesi yönünde oy kullanacağını açıkladı.

Netanyahu hakkında gündeme gelen yolsuzluk iddiaları ile 7 Ekim 2023 tarihinde Hamas’ın gerçekleştirdiği saldırılarda güvenlik açığının neden olduğu eleştiriler, bu süreçte İsrail halkının tepkisini topladı.

HAREDİLER’DEN NETANYAHU’YA TEHDİT

İsrail Parlamentosu’nda Netanyahu krizi sürerken, geçtiğimiz Çarşamba günü koalisyonun önemli figürlerinden Ultra-Ortodokslardan, askerlik muafiyetine ilişkin yasa kabul edilmediği takdirde hükümeti devirme tehditleri geldi.

Yahudi erkeklerin 3 yıl, kadınların ise 2 yıl zorunlu askerlik hizmeti yapması gerekliliğine rağmen, Haredi topluluklarının muafiyet konusundaki talepleri halk arasında tartışmalara yol açıyor.

ASKERE GİTMEKTENSE HAPSE GİRMEYİ GÖZE ALDILAR

Askere gitmemek amacıyla direniş gösteren Ultra-Ortodoks topluluğunun, mümkünse hapse girmeyi tercih edeceğini ifade etmesi, ülke gündemini bir kez daha sarsmış durumda. Ultra-Ortodoksların askerlik muafiyeti talebi, İsrail toplumunun yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturan bu grubun askerlik görevini reddetmesi nedeniyle, toplumda derin bir bölünmeye yol açmış durumda.

1973 yılındaki Gazze saldırıları çerçevesinde, 360 binden fazla yedek askerin harekete geçmesine rağmen, 2023 yılından bu yana artan saldırılar nedeniyle İsraillilerin askeri çağrıları reddetmeleri dikkat çekiyor.

Yedek askerlerin sayısındaki düşüş nedeniyle, İsrail ordusunun sosyal medya üzerinden yeni asker alımları gerçekleştirmesi de yeterli sonuç vermedi.

MAHKEME VE HÜKÜMET ARASINDA MUAFİYET GERİLİMİ

İsrail’in kuruluş yılı olan 1948’den bu yana, askerlikten muaf tutulan Ultra-Ortodoksların sayısı, güçlenen dini partiler sayesinde artış gösterdi. 2017 yılında, İsrail Yüksek Mahkemesi muafiyetlerin yasalara aykırı olduğunu belirterek, yasaların gözden geçirilmesini istemesine rağmen, hükümetin geciktirme taktikleri yasanın yürürlüğe girmesine engel oldu.

ASKERE GİTMEYİ KABUL ETMEYENLER TUTUKLANACAK

Askerlik muafiyeti sorunlarının parlamento gündemine gelmesiyle birlikte, Şas Partisi sözcüsü, yasa tasarısının onaylanmaması durumunda koalisyon hükümetinden ayrılacaklarını belirtti. Ayrıca, Degel HaTorath partisinden de benzer tehditler geldiği ifade edildi.

2026 sonbaharında düzenlenmesi planlanan seçimler öncesinde, eğer fesih kararı gerçekleşirse, hükümetin haftalarca veya aylarca kurulamayacağı ve ülke genelinde çeşitli sıkıntılara sebep olabileceği belirtiliyor. Öte yandan, askerlik hizmetini kabul etmeyen Haredi vatandaşlara binlerce askerlik kâğıdı gönderildiği ve bu kişiler hakkında tutuklama işlemlerinin uygulanabileceği kaydedildi.

ORDUYA KATILMAMA NEDENLERİ “YAHUDİ EMİRLERİNİ UYGULAMAK”

Haredi Yahudileri, askerlikten muaf tutulmak istemelerinin gerekçesini, Yahudi emirlerini yerine getirmekle yükümlü oldukları ve ülkeyi askerlik hizmeti kadar korudukları düşüncesi ile destekliyor. Hayatlarını Tevrat çalışmalarına adadıklarını vurguluyorlar.

Haham Ephraim Luft’tan gelen açıklama ise dikkat çekiyor: “Binlerce yıldır Yahudi halkı, dinlerinden vazgeçmeye zorlayacak her türlü duruma karşı durdu. İnsanlar, İspanyol Engizisyonu ile İsrail yasa tasarısı arasında hiçbir fark olmadığını kavramalı.” dedi.

ASKERE GİTMEMEK İÇİN SAVAŞIN BİTMESİNİ İSTİYORLAR

Haredi Yahudileri, koalisyon hükümetinin bir parçası oldukları dönemde, Gazze savaşının sona ermesini talep ettiklerini ifade ettiler. İbrani Üniversitesinden siyaset bilimi profesörü Gayil Talshir, “Harediler, savaş sona erdiğinde üzerlerindeki baskının kalkacağına ve askeri muafiyet yasasını elde edebileceklerine inanıyorlar” şeklinde açıklamada bulundu.

Kudüs ve Bney Brak şehirlerinde yaşayan Haredilerin, askerlikten muaf olmalarının arkasındaki sebep, dini ibadetlerini yerine getiremeyecekleri düşüncesi ve yaşamlarını “Yahudi şeriatını öğrenmek ve yaşamak” amacıyla sürdürme isteğidir. Ancak, askere gitmek isteyen bazı Harediler arasındaki farklı görüşlerin ortaya çıkması, toplumsal gerilimi artırıyor.