Yeni çözüm süreci komisyonunun yazım ekibi tarafından gerçekleştirilen toplantı sonrası, MHP’li Feti Yıldız’ın komisyonun ortak raporunda terörist elebaşı Abdullah Öcalan için “umut hakkı” ifadesinin yer alacağını açıklaması, kamuoyunda tartışmalara yol açtı. CHP’li Murat Emir ise, partilerin bu konuda uzlaşmadığını belirterek, “Her konuyu konuştuğumuzu ve partilerin birbirine yaklaştığını ancak mutabakat olmadığını ifade ediyorum” dedi. Komisyon üyeleri, “Rapor toplantılarında umut hakkı konusu gündeme geliyor mu?” sorusuna, “konuyu raporlarında işleyen partilerin toplantılarda bu başlığı gündeme getirdiğini” aktardı. Umut hakkı, yalnızca MHP ve DEM Parti’nin raporlarında yer almakta. Partiler, AKP’li isimlerin konuyla ilgili sessizliğini “bağlayıcı açıklamalardan kaçınma” olarak yorumluyor.

‘DETAYLARI MECLİS YORUMLAR’

MHP’li Yıldız’ın açıklamaları, “Partisinin gündeme getirdiği bir konu. Bu kendi değerlendirmesi. Devlet Bahçeli’nin de sık sık vurguladığı bir mesele olduğu için gündemde tutuluyor. Ancak yazım ekibi, İnfaz Kanunu’nda genel bir düzenleme yapılmasını tartışıyor. Bu bağlamda zaten bir genel beklenti mevcut. Özel konular raporun kapsamına girmiyor. Umut hakkı olarak tanımlanabilecek bir başlığımız yok. Yazım ekibi çalışmasını tamamladıktan sonra konu komisyonun tamamına sunulacak ve onların görüşü alınacak. Dolayısıyla, biten ve uzlaşılan bir çalışma söz konusu değil” şeklinde değerlendiriliyor. Ayrıca raporda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarına uyulması gerektiğinin de vurgulanacağı ifade ediliyor. Bu aşamada umut hakkı başlığının, hem infaz düzenlemesi hem de yüksek mahkeme kararları üzerinden ele alınabileceği belirtiliyor. Bazı komisyon üyeleri, bu konuyu “Can Atalay, Selahattin Demirtaş, KHK ile ihraç edilenler ve daha birçok kişiyle ilgili AYM ve AİHM kararları mevcut. Bu nedenle pek çok yorum yapılabilir. Ancak biz, genel bir çerçeve çizeriz. Detayları parlamento yorumlar. Alt başlıklar üzerinde tartışmayız” diyerek ifade ediyor.

MHP’NİN RAPORUNDA UMUT HAKKI NASILDI?

MHP’nin komisyona sunduğu raporda, umut hakkı AİHM kararları üzerinden ele alınıyor. Raporda, “AİHM’in yerleşik içtihadına göre, ömür boyu hapis cezasının tamamen mutlak bir biçimde uygulanması, yani hükümlünün ölene kadar hapiste kalması insan onuruyla bağdaşmamaktadır. Bu çerçevede umut hakkı, bireyin cezaevinden salıverilmesi değil, infaz koşullarının yeniden gözden geçirilmesi işlemidir. İdam cezasından dönüştürülmüş veya doğrudan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almış terör suçluları, koşullu salıverilmeden faydalanamaz. Terörle mücadele kanununun 17. maddesi ve infaz kanununun 107. maddesinin 16. fıkrası ile geçici 2. madde yürürlükten kaldırılmadan koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılamaz” denilmektedir. Bu bağlamda, ortak raporda umut hakkı ifadesi yer almasa da infaz düzenlemesi ve AİHM kararlarına yapılacak bir vurgu, “umut hakkı”nın önünü açabileceği ifade edilmektedir.