Klinik Psikolog Esma Burhan, yapay zeka destekli özel korku senaryoları ile kontrollü maruz kalma yöntemlerini, mide bulantısını önleyen ayarlardan Türkiye'deki kullanım oranlarına kadar VR terapinin birçok yönünü aktardı.
Fobilerin üstesinden gelmek amacıyla geleneksel psikoterapi yöntemlerinde terapistler, korkulan nesneyi (örneğin böcek, kedi ya da köpek gibi) hastaların bulunduğu ortama getirmek zorunda kalıyordu. Ancak zaman sınırlamaları, lojistik zorluklar ve her korku nesnesinin kliniğe taşınamayışı bu süreci zorlaştırıyordu. Günümüzde VR gözlükler ve özel yazılımlar sayesinde hastalar, klinik ortamdan ayrılmadan, korktukları durumlarla gerçekçi bir şekilde yüzleşebiliyor.
'MARUZ BIRAKMA OLMADAN TEDAVİ MÜMKÜN DEĞİL'
Esma Burhan, uyguladıkları PsyTechVR programı ile danışanları korkularıyla kontrollü bir şekilde karşılaştırdıklarını belirterek, tedavi sürecinin temel prensibini şöyle açıkladı:
"Maruz bırakma olmadan tedavi mümkün değil. Danışanın şunu hissetmesi gerekli: 'Ben buna maruz kaldım, köpekle yüzleştim ama sorun yaşamadım. Görüldüğü üzere korktuğum kadar tehlikeli değil.' Bu anlamı kavrayabilmesi için onu o duruma maruz bırakıyoruz."

PANİK ANINDA KONTROL TERAPİSTTE, BULANTIYA KARŞI ÖZEL AYAR VAR
Böcek veya yükseklik korkusu olan danışanların gözlükleri taktıkları an gerginlik yaşayabildiğini ifade eden Burhan, bu durumun bir ölçüde panik yaratmasının tedavinin doğası gereği istendiğini vurguladı. Danışanın o anki stres içerisinde bile güven içinde olduğunu anlamasını sağlamak istediklerini belirtti. Burhan, müdahalelerin sınırlarını şöyle belirtti:
"Eğer danışan kontrol edilemeyecek kadar bir panik atak geçiriyorsa, programın kontrolü bende olduğu için süreci hemen durdurabiliyorum. Sistemde nefes egzersizleri, rahatlama teknikleri ve sahil yürüyüşü gibi simülasyonlar var. Doğayla bu şekilde bireyleri buluşturmak çok faydalı olduğu için onları bu ortamlara yönlendiriyoruz."
VR gözlüklerin bazen mide bulantısına neden olabildiğini de ekleyen Burhan, yazılım geliştiricilerin bu durumu çözmek için programa özel bir "bulantı önleyici" buton eklediğini aktardı. Bu ayarın etkin hale getirilmesi, danışanların tedaviyi yarıda bırakmadan verimli seanslar geçirmesini sağlıyor.
YAPAY ZEKA DESTEĞİYLE DEV KELEBEK SENARYOSU
Programın yalnızca standart korkulara odaklanmadığını, aynı zamanda özel bir yapay zeka bölümü içerdiğini belirten Esma Burhan, sistemde var olmayan spesifik fobiler için yeni ortamlar yaratılabildiğini ifade etti. İlginç bir vaka üzerinden deneyimini paylaşan Burhan, şunları dile getirdi:
"Kelebeklerden yoğun korku duyan bir danışanım vardı, ancak programın mevcut içeriğinde kelebek fobisi yoktu. Yapay zeka bölümüne durumu aktardık ve sistem bize gerçekçi, dev gibi kelebeklerin bulunduğu bir ortam oluşturdu. Gerçekten çok etkileyiciydi. Bu sayede danışanlarımızın hangi fobileri varsa bunları yapay zekayla yaratıp maruz bırakabiliyoruz."
SADECE FOBİLERDE DEĞİL, TRAVMA TEDAVİSİNDE DE KULLANILIYOR
Sanal gerçeklik programının oldukça kapsamlı bir yapıda olduğunu belirten Burhan, doğa yürüyüşü simülasyonlarının herhangi bir fobisi olmayan danışanları rahatlatma amacıyla da kullanılabileceğini açıkladı. Bu sistemde fobilerin yanı sıra travma sonrası stres bozukluğu, doğal afet travmaları ve (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) tedavileri de uygulanabiliyor.
UÇAK FOBİSİNE 5 AŞAMALI ÇÖZÜM: HEM SÜREYİ HEM MALİYETİ DÜŞÜRÜYOR
Geleneksel yöntemlerle karşılaştırıldığında VR teknolojisinin iyileşme sürecini önemli ölçüde hızlandırdığını ve danışanlara mali avantaj sağladığını vurgulayan Burhan, uçak fobisi örneğiyle bunu açıkladı. Normal koşullarda bir bireyin bu korkuyu aşması için gerçekten uçağa binmesi ve bunun saatler süren pahalı bir süreç olduğunu ifade eden Burhan, simülasyonun işleyişini ise şöyle anlattı:

"Oldukça etkileyici bir uçak simülasyonu tasarlanmış. Deneyimi evden, valiz hazırlamadan başlatıyor. Havalimanına varıyorsunuz, güvenlik kontrollerinden geçiyorsunuz, uçağa biniyor ve iniş anına kadar her şeyi deneyimliyorsunuz. Normalde saatler sürecek bu teşhisi program sayesinde 5 aşamaya yayarak aşmaya çalışıyoruz. Her zaman yüzde yüz başarı garantisi olmasa da oldukça güzel sonuçlar elde ediyoruz."
'TÜRKİYE’DE HENÜZ ÇOK BAŞINDAYIZ'
Avrupa ve Amerika'da sanal gerçeklik destekli tedavilere erişimin daha kolay olduğunu belirten Klinik Psikolog Esma Burhan, Türkiye'deki mevcut durumu ise şöyle değerlendirdi:
"Türkiye'de hâlâ çok başlangıç aşamasındayız. Programla anlaşma yaparken sadece 3 uzmanla çalıştıklarını belirtmişlerdi. Elbette farklı programlara sahip başka uzmanlar da vardır, ancak yaygınlığı oldukça düşük. Bu teknolojinin daha fazla bilinmesi ve Türkiye'de klinik başarıların kanıtlanması gerekiyor."




Okuyucu Yorumları0
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk görüşü siz paylaşın!
Yeni Bir Yorum Bırakın