Orman yangınları, yaz aylarında dünya genelinde ve özellikle ABD’de belirgin bir artış gösterdi. Yangınların neden olduğu çevresel yıkımın yanı sıra, bu olayların bahis malzemesi haline getirilmesi büyük tartışmalara yol açtı. Kullanıcıların Polymarket gibi tahmin piyasalarında yangınların büyüklüğü, yayılacağı bölgeler ve kontrol altına alınma zamanı gibi konulara yatırım yaptığı bildirildi. Bu durum, ABD’li senatörlerin, 1 milyon doları aşan işlem hacmine sahip bahisçilerin yangına müdahale etme olasılığı hakkında endişelerini dile getirmelerine neden oldu.

Washington Post’un haberine göre, 2025 yılına ait verilerde, California eyaletindeki Los Angeles şehrinin büyük bölümünü etkileyen yangınlar sırasında, kullanıcıların Polymarket’te yangınla ilgili işlemlerinin toplam hacminin 1 milyon doları aştığı belirlendi. Bu yangınlarda 20’den fazla kişinin hayatını kaybetmesi ve çok sayıda yapının kullanılmaz hale gelmesi, durumu daha da ciddi bir hale getirdi.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Washington eyaletinde bu ayın başında çıkan yeni yangınlar, konuyu yeniden gündeme taşıdı. Yangınlar sonucunda yüzlerce yapının zarar görmesi ve yaklaşık 65 bin kişinin tahliye edilmesi üzerine, dokuz Demokrat senatör, ABD Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu’na (CFTC) başvurarak orman yangınlarına dayalı tahmin piyasalarının düzenlenmesini talep etti.

Senatörlerin en büyük kaygısı, kullanıcıların yangın sonuçlarından maddi kazanç elde etmesinin ötesinde, bazı kişilerin bu sonuçları değiştirmek için teşvik edilme ihtimali oldu. Demokrat Senatör Jeff Merkley, “İnsan eyleminin sonucu etkileme gücü var” diyerek, bir kişinin yangının daha fazla büyümesinden veya daha geç kontrol altına alınmasından kazanç sağlaması durumunun, ortada tahmin sorunundan çok daha fazlası olduğunu vurguladı.

Hürriyet’ten İsmail Sarı’ya verdiği demeçte Bilişim Uzmanı Osman Demircan, bu konuda değerlendirmelerde bulundu:

“Burada asıl mesele, tahmin piyasasının kendisi değil; bahse konu olayın insan müdahalesi ile değiştirilebilir olması. Bir seçim sonucunu veya ekonomik göstergeleri bireysel bir kullanıcının doğrudan değiştirme yeteneğine sahip olması mümkün değil. Ancak orman yangını söz konusu olduğunda durum köklü bir şekilde değişiyor.”

Demircan, “Polymarket kullanıcılarının yangın çıkardığına dair herhangi bir kanıt yok. Tartışılan konu, sistemin böyle bir teşvik mekanizması oluşturma potansiyelidir” diye ekledi.

“Bu durum, ‘ters teşvik’ olarak adlandırılabilecek bir durumu ortaya çıkarıyor. Normal koşullarda doğru tahmin yapan bireyleri ödüllendiren sistem, tahmin edilen olay insan eliyle değiştirilebiliyorsa istemeden zararlı davranışları ödüllendiren bir yapıya dönüşebilir. Bu noktada, sorulması gereken daha önemli bir soru var: ‘Birisi bunu yaptı mı?’ yerine, ‘Bir finansal sistem bunun yapılmasını ekonomik olarak anlamlı hale getiriyor mu?’ sorusu olmalıdır. Eğer bu soruya olumlu bir yanıt verilirse, önemli bir güvenlik sorunu ile karşı karşıya kalabiliriz.”

Demircan, yapay zeka kullanılarak bir kullanıcının yangını kasıtlı olarak büyüttüğünü tespit etmenin yolları hakkında da görüşlerini paylaştı:

“Diyelim ki piyasada yangının 10 bin dönümü geçmesine yönelik bir kontrat bulunuyor. Eğer bir hesap, yangının yayılmasından önce olağan dışı büyüklükte bir pozisyon alıyorsa, sistem bunu tespit edebilir. Bu, finans piyasalarında kullanılan insider trading veya dolandırıcılık tespitine benzer bir mantıkla çalışabilir.”