Yapay zekâ destekli özel ders araçları, eğitim sektöründe hızla yaygınlaşarak dikkatleri üzerine çekiyor. Pazarın 2033 yılına kadar 17,7 milyar dolara ulaşması öngörülüyor. Ancak uzmanlar, bu teknolojinin çocukların eğitimine olan etkisi üzerine bilişsel, psikososyal, güvenlik ve gizlilik riskleri gibi önemli konuları gündeme getiriyor.

İSTANBUL (İGFA) – Yapay zekâ destekli özel ders araçları, eğitim dünyasında hızla gelişim gösteriyor. 2025’te yaklaşık 2 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşması beklenen yapay zekâ özel ders araçları pazarının, 2033 yılı itibarıyla 17,7 milyar doları aşması öngörülüyor.

İngiltere hükümeti, eğitim teknolojisi ve yapay zekâ firmalarını, sınıflarda kullanılabilecek yeni araçlar geliştirmeye teşvik ediyor. Bu araçların, özel ders imkanlarından mahrum kalan ailelere destek sağlayabileceği ve yaklaşık 450 bin dezavantajlı öğrencinin bu durumdan faydalanabileceği ifade ediliyor.

BASİT SOHBET ROBOTLARINDAN AKILLI SİSTEMLERE

Piyasada “yapay zekâ özel öğretmeni” adı altında farklı ürünler mevcut. Bazı araçlar, eğitim amacıyla kullanılan sohbet robotlarından oluşurken, daha gelişmiş sistemler müfredata uygun olarak tasarlanıyor.

Akıllı Özel Ders Sistemleri olarak bilinen uygulamalar, öğrencilere doğrudan cevap vermektense ipuçları sunarak, problemleri kendi başlarına çözmelerini teşvik ediyor. Bu yaklaşımın, uygunsuz içerik riskini azaltma amacı taşıdığı da belirtiliyor.

“HER ORTAMDA ÖĞRENMEYİ GELİŞTİRDİĞİ KESİN DEĞİL”

Yapay zekâ destekli özel ders araçlarının eğitim üzerindeki etkileri konusunda henüz kesin bir görüş birliği yok. Bazı araştırmalar, teknolojinin fayda sağlayabileceğini gösterirken, yapay zekânın her durumda öğrenme başarısını artıracağına dair iddialar yeterli kanıtla desteklenmiyor.

İngiltere’de yapılan bir araştırmada, öğretmenlerin yaklaşık üçte ikisi, yapay zekâ kullanımının öğrencilerin yazma ve problem çözme becerilerinde gerilemeye yol açtığını belirtmektedir.

Başka bir araştırmada, yapay zekâ araçlarının sık kullanımı ile eleştirel düşünme becerileri arasında olumsuz bir ilişki tespit edilmiştir. Bu durum, yapay zekânın hızlı cevap verme özelliğinin, çocukların derin düşünme ve problem çözme süreçlerine daha az dahil olmasına yol açabileceğini ortaya koymaktadır.

ÇOCUKLAR YAPAY ZEKÂYA FAZLA GÜVENEBİLİR

Yapay zekânın çocuklar üzerindeki psikososyal etkileri de önemli bir tartışma konusu. Kendinden emin bir dil ile yanıt veren sistemler, yanlış bilgiler sunduğunda çocukların bunları sorgulamadan kabul etmesine neden olabilir. Ayrıca, çocukların yapay zekâ araçlarını zamanla bir arkadaş gibi görmesi, sosyal ve duygusal ilişkilerini olumsuz etkileyebilir.

Yapay zekâ, bir sorunun cevabını verebilse de, öğrenme sürecinde zorluk yaşayan veya hayal kırıklığına uğrayan bir çocuğun duygusal ihtiyaçlarını insan öğretmenler kadar anlayıp yönetemeyebilir.

ÇOCUKLARIN VERİLERİ İÇİN GİZLİLİK UYARISI

Yapay zekâ destekli eğitim araçlarında veri güvenliği de önemli bir konu olarak öne çıkmaktadır. Kullanılan ürünler, öğrencilerin soruları, ödevleri, performans verileri ve hatta ses kayıtları gibi bilgileri saklayabiliyor. Bu verilerin nasıl işlendiği ve kimlerle paylaşıldığı, ürünün politikalarına bağlı olarak farklılık gösteriyor. Bu nedenle, çocukların eğitim süreçlerine dair ayrıntılı bilgilerin üçüncü şahısların eline geçmesi gizlilik açısından endişe yaratıyor.

Özellikle sesle çalışan sistemlerde biyometrik verilerin işlenmesi, güvenlik kaygılarını artırıyor. Bu nedenle, çocuklar için sunulacak yapay zekâ eğitim araçlarının yalnızca akademik başarıya değil, aynı zamanda veri güvenliğine, yaşa uygunluğa, insan denetimine ve çocukların eleştirel düşünme becerilerinin korunmasına da dikkat edilmesi gerekmektedir.