Dünya genelinde yapay zekanın geniş çapta işsizliğe neden olacağına dair kaygılar giderek artarken, Oxford Economics tarafından yayımlanan yeni bir araştırma raporu bu korkuların arkasındaki ilginç gerçeği ortaya koydu.

Raporda, şirketlerin yapay zekayı geçmişteki hatalı kararlarını ve ekonomik duraklamayı gizlemek amacıyla bir ‘halkla ilişkiler (PR) stratejisi’ olarak kullandığı belirtiliyor. Firmaların henüz geniş ölçekte çalışanların yerini yapay zekayla değiştirmediği, ancak rutin personel azaltımlarını yatırımcılara ‘modernleşme’ ve ‘teknolojik dönüşüm’ olarak sunduğu savunuluyor.

TEMEL NEDENİ BELLİ OLDU

Oxford Economics’in raporuna göre, işten çıkarmaların yapay zekaya bağlanmasının temel nedeni yatırımcı ilişkileri olarak öne çıkıyor. Şirketler, tüketici talebindeki zayıflık veya geçmişteki aşırı istihdam gibi operasyonel sorunları kabul etmek yerine, bu durumları ‘yenilikçi bir yapıya geçiş’ olarak tanımlıyor.

Wharton Management profesörü Peter Cappelli, medyada yapay zeka konusunun öne çıkarılmasına rağmen, detaylarda bunun henüz bir umut olduğunu ve gerçek bir yer değiştirme yaşanmadığını ifade ediyor.

YAPAY ZEKA BAHANE Mİ?

Raporun sunduğu 2025 yılı verileri ise bu abartılı anlatıyı desteklemiyor. 2025’in ilk 11 ayında ABD’de yapay zeka nedeniyle olduğu öne sürülen işten çıkarma sayısı yaklaşık 55 bin olarak kaydedilirken, bu rakam toplam iş kaybının yalnızca yüzde 4,5’ine karşılık geliyor.

Öte yandan, standart ekonomik koşullardan kaynaklanan iş kayıpları 245 bin ile yapay zeka kaynaklı kayıpların dört katından fazla bir seviyede seyrediyor.

Oxford Economics, makinelerin gerçekten insanların yerini bu ölçekte alıyor olsaydı, çalışan başına düşen üretimin hızla artması gerektiğine dikkat çekiyor. Ancak mevcut veriler, verimlilik artışının son dönemde yavaşladığını gösteriyor; bu durum ‘verimlilik paradoksu’ olarak tanımlanıyor. Ayrıca, Mart 2025’te yüzde 5,5 ile zirve yapan üniversite mezunları arasındaki işsizlik oranının da yapay zekadan ziyade diploma arzı fazlalığından kaynaklandığı açıklanıyor.

www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans
ve Rek. Tic. A.Ş’ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.