Yapay zekâ ve otomasyonun iş gücü üzerindeki etkileri tekrar gündeme geliyor. Yapılan analizler, önümüzdeki yıllarda yüz milyonlarca bireyin işini kaybetme veya iş değiştirme tehdidi ile karşılaşabileceğini gösteriyor. Bu durum, evrensel temel gelir modelinin yeniden tartışılmasına yol açtı.

Şirketlerde otomasyon artıyor

Yapay zekâ destekli yazılımların ve otomasyon sistemlerinin iş dünyasında daha fazla yer edinmesi, istihdam üzerindeki endişeleri artırdı. Üretim, muhasebe, hizmet ve teknoloji gibi birçok alanda tekrarlayan görevlerin giderek daha fazla yazılımlar ve makineler tarafından üstlenildiği ifade ediliyor.

İstihdamda köklü değişimler bekleniyor

Türkiye Gazetesi’nin haberine göre, firmaların yatırım tercihlerinin insan kaynaklarından otomasyon sistemlerine kaydığı vurgulanıyor. Meta ve Nike gibi şirketlerin iş gücünde küçülme yaşaması, bu dönüşümün güncel örnekleri arasında sıralanıyor. Goldman Sachs’ın tahminine göre, 2030 yılına kadar 300 milyon iş yapay zekâdan olumsuz etkilenebilir.

Evrensel gelir konusu yeniden ön planda

Bu durum, evrensel temel gelir modelinin yeniden gündeme gelmesine neden oluyor. Elon Musk, bu yaklaşımın kaçınılmaz olduğunu savunurken, Anthropic CEO’su Dario Amodei, devletlerin bu geçişe ekonomik olarak hazırlıklı olması gerektiğini ifade ediyor. OpenAI CEO’su Sam Altman’ın Worldcoin projesi de bu tartışmaların bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Asıl mesele gelir paylaşımı

Yapay zekânın verimlilik artışı ile büyük bir sermaye birikimi yaratabileceği, ancak asıl tartışmanın bu kazancın toplumda nasıl dağıtılacağı olduğu belirtiliyor. Gelir güvencesinin sosyal politikalarla mı sağlanacağı, yoksa bu durumun yeni bir ekonomik bağımlılık düzeni mi doğuracağı soruları gündeme geliyor.