BTÜ Konuşmaları’na katılan ünlü psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, yapay zekânın insan psikolojisi ve aile yapısı üzerindeki etkilerini ele alarak dijital bağımlılığın küresel bir tehdit haline geldiğini vurguladı. Tarhan, “Yapay zekâ bilinçli bir varlık değil, yanlış kullanıldığında özellikle gençler için büyük tehlike oluşturabilir” şeklinde konuştu.

BURSA (İGFA) – Bursa Teknik Üniversitesi tarafından düzenlenen BTÜ Konuşmaları’nın bu haftaki misafiri, Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan oldu. Mimar Sinan Yerleşkesi Turkuaz Salonunda gerçekleştirilen programa BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, Yıldırım Kaymakamı Metin Esen, akademisyenler ve çok sayıda öğrenci katılım sağladı.

Prof. Dr. Gazanfer Anlı’nın moderatörlüğünde düzenlenen “Yapay Zekâ, Sosyal Medya ve Bağımlılık Döngüsü” başlıklı etkinlikte Tarhan, yapay zekâ psikolojisi, dijital bağımlılık, kültürel dönüşüm ve aile yapısının geleceği üzerine önemli değerlendirmelerde bulundu.

Yapay zekânın insanlık tarihinde önemli bir dönüm noktası yarattığını ifade eden Tarhan, “Matbaanın icadı nasıl tarihi değiştirdiyse, yapay zekâ da benzer bir dönüşüm sağlayacak” dedi. Ancak teknolojinin yanlış kullanımı durumunda ortaya çıkabilecek risklere dikkat çekerek, yapay zekânın bir “bilinç” taşımadığını belirtti: “İnsandan birçok şeyi öğrenebilir ama insan olamaz. Eğer ona ebeveyn gibi davranırsanız, sizi yönetir; liderlik sizde olursa size hizmet eder.”

Yanlış kullanımın, özellikle ruhsal kırılganlık yaşayan bireylerde psikoza yol açabileceğini dile getiren Tarhan, yapay zekâya sorgulamadan bağlanan kişilerin risk altında olduğunu ifade etti: “Kullanım bilinci önemlidir.”

ERGENLİK ÖNCESİ DİKKAT UYARISI

Tarhan, bilinç gelişimi tamamlanmamış çocukların yapay zekâya aşırı bağlanmasının halüsinasyon benzeri etkiler yaratabileceğini belirterek, “Özellikle 13 yaş öncesi ekran maruziyeti sınırlandırılmalı. Aileler mutlaka denetim sağlamalı. Haftada bir gün ailecek dijital detoks yapılması önerilmektedir” dedi.

Dijital bağımlılığın madde ve kumar bağımlılığıyla benzer beyin mekanizmalarını tetiklediğini söyleyen Tarhan, dopamin merkezli haz arayışının bireyleri yalnızlaştırdığını ifade etti:
“Hazcılık arttıkça yaşam amacı zayıflıyor; bu da bencillik, mutsuzluk ve aile yapısında bozulma gibi sonuçlara yol açıyor. Dünya genelinde ilk beş yıldaki boşanma oranları artıyor, tek ebeveynli aile sayısı yükseliyor. Bu durum, küresel bir tehdit oluşturuyor.”

Toplumları zayıflatmanın kültürel ve psikolojik müdahalelerle başladığını vurgulayan Tarhan, “Zihinsel dönüşüm olmadan sosyal dönüşüm sağlanamaz. Aile yapımıza sahip çıkmalıyız” dedi.

“YAPAY ZEKÂ TERAPİST OLAMAZ”

Yapay zekâ destekli terapi konusuna da değinen Tarhan, “Terapinin temelinde bilgi değil, kişinin ihtiyaç duyduğu doğru bilgiyi seçme yeteneği vardır. Yapay zekâ bilinçli bir varlık olmadığı için teşhis koyma veya muayene etme yeteneğine sahip değildir. Terapist olamaz ama terapiste yardımcı bir araç olarak kullanılabilir” dedi.

Program, öğrencilerin sorularıyla devam ettikten sonra BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar’ın Tarhan’a teşekkür plaketi sunması ve toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.