Bu durum, “prompt engineering” (komut tasarımı) veya “context engineering” (bağlam kurgulama) etrafında şekillenen bir mitolojinin parçası; yapay zekâdan daha iyi geri dönüşler almak için talimatların farklı biçimlerde yapılandırılması anlamına geliyor.

Ancak uzmanlar, yapay zekâya nasıl talimat verileceğine dair yaygın olarak kabul gören pek çok bilginin gerçekte etkisiz olduğunu belirtmektedir.

Bazı durumlarda bu durum tehlikeli bile olabilir. Yine de, yapay zekâ ile iletişim biçiminizin önemi büyüktür ve bazı teknikler gerçekten anlamlı farklar yaratabilir.

ABD’nin Vanderbilt Üniversitesi’nde üretken yapay zekâ üzerine çalışan bilgisayar profesörü Jules White, birçok kişinin büyük dil modellerine (LLM) bir problemi çözmek için sihirli bir kelime setine ihtiyaç duyduğu inancında olduğunu ifade ediyor.

Ancak Prof. White, meselenin kelime seçiminde değil, “Ne yapmak istediğinizi temelde nasıl ifade ettiğinizde” yattığını vurguluyor.

2025 yılında bir kullanıcı, X platformunda “İnsanların modellere ‘lütfen’ ve ‘teşekkür ederim’ demesi nedeniyle OpenAI elektrik maliyetlerinden ne kadar kaybetmiştir?” şeklinde bir paylaşımda bulundu.

ChatGPT’yi geliştiren OpenAI’nin CEO’su Sam Altman ise “On milyonlarca dolar ama değdi” yanıtını vererek, “Bilemezsiniz” diye ekledi.

Birçok kişi, Altman’ın son cümlesini olası bir yapay zekâ kıyametine bir gönderme olarak algıladı; ancak “on milyonlarca dolar” ifadesinin ne kadar ciddiye alınması gerektiği belirsizliğini koruyor.

Nezaketin pratik bir yönü de bulunuyor.

Bazı araştırmalar, yapay zekâya nazik davranmanın daha iyi yanıtlar sağladığını belirtirken, diğerleri bu görüşü çürütüyor (Serenity Strull / BBC)

LLM’ler, kelimeleri “token” adı verilen küçük parçalara ayırarak çalışır; ardından bu parçaları istatistiksel olarak analiz ederek uygun bir yanıt oluşturur.

Bu durum, kelime seçiminizden bir virgüle kadar söylediğiniz her şeyin yapay zekânın yanıtını etkileyebileceği anlamına gelir. Ancak, bu etkileşimleri öngörmek oldukça zordur.

Yapay zekâ komutlarındaki ufak değişikliklerin sonuçlarını inceleyen birçok araştırma yapılmış olsa da, elde edilen bulgular sıklıkla çelişkili ve kesinlikten uzaktır.

Örneğin, 2024 tarihli bir araştırma, LLM’lerin emir vermek yerine nazikçe sorulduğunda daha iyi ve doğru yanıtlar verdiğini ortaya koydu. İlginç olan, kültürel farklılıkların da gözlemlenmesiydi.

Çince ve İngilizceye kıyasla, Japonca konuşan sohbet botları, biraz fazla kibar davranıldığında daha kötü sonuçlar verdi.

Ancak hemen yapay zekânıza bir teşekkür kartı göndermeye kalkışmayın.

Küçük bir test, ChatGPT’nin önceki bir versiyonunun hakaret edildiğinde daha doğru sonuçlar verdiğini gösteriyor.

Genel olarak, bu konudaki kesin yargılara varmak için yeterli araştırma bulunmamaktadır. Üstelik, yapay zekâ şirketleri sürekli olarak sohbet botlarını güncellediğinden, araştırmaların geçerliliği hızla kayboluyor.

Uzmanlar, yapay zekâ modellerinin sadece birkaç yıl içinde dramatik şekilde geliştiğini ve bu nedenle amacınız doğruluk oranını artırmaksa, yağcılık, nazik davranma, hakaret etme veya tehdit etme gibi tekniklerin zaman kaybı olduğunu ifade ediyor.

Star Trek çalışmasının ortak yazarlarından ve Broadcom’da uygulamalı makine öğrenimi mühendisi olan Rick Battle, geçmişte bu meselenin tamamen rastgele olduğunu belirtiyor.

2024’te yapılan çalışma güncellense de, o zamandan beri çok şey değişti.

Battle ve diğerleri, günümüzde ChatGPT, Gemini veya Claude gibi popüler ürünlerde karşılaştığınız yeni modellerin, komutunuzun en önemli kısımlarını yakalama konusunda çok daha iyi hale geldiğini söylüyor.

Küçük dilsel değişikliklerden tutarlı bir şekilde etkilenmeleri pek olası değil; en azından bu konuda sistematik bir avantaj elde edebileceğiniz bir düzeyde değil.

Buradan çıkarılan sonuç, biraz rahatsız edici olabilir. Şirketler, ChatGPT veya Google’ın Gemini’ı gibi yapay zekâları insan gibi davranacak şekilde tasarlıyor; dolayısıyla, bazen yönetebileceğiniz ruh hallerine veya yönlendirebileceğiniz kişiliklere sahipmiş gibi görünmeleri oldukça anlaşılır.

Ancak buna kanmamalısınız. Yapay zekâ araçları, canlı varlıklar değil; taklitçilerdir. İnsan davranışını simüle ederler. Daha iyi yanıtlar almak istiyorsanız, yapay zekâyı bir insan gibi değil, bir araç olarak kullanmalısınız.

Yapay zekâyla nasıl konuşmalısınız?

Yapay zek