27 Ağustos 2026 09:35

Güncelleme: 27 Ağustos 2026 11:17

iahaber Dış Haberler

Yeni bir araştırma, sinir liflerini koruyan oligodendrosit hücrelerinin yaşlanma sürecinde işlev kaybına uğrayarak bilişsel gerilemeyi hızlandırabileceğini ortaya koydu. Bu bulgular, MS tedavisinde kullanılan bazı ilaçların demans tedavisinde de potansiyel olarak değerlendirilebileceğini gösteriyor.

Edinburgh Üniversitesi ile Birleşik Krallık Demans Araştırma Enstitüsü tarafından gerçekleştirilen çalışma, beynin koruyucu miyelin tabakasını üreten oligodendrosit hücrelerinin yaşlanma sürecindeki etkilerini inceledi. Araştırmanın sonuçları, Nature Medicine dergisinde yayımlandı.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

Oligodendrositler, sinir liflerini miyelin adı verilen koruyucu bir tabakayla sararak beyindeki sinyallerin hızlı ve sağlıklı bir şekilde iletilmesini sağlıyor. Ancak araştırma bulgularına göre, bu hücreler yaşlandıkça bozulabiliyor ve koruyucu işlevlerinin aksine zihinsel gerilemeyi hızlandıran bir faktör haline gelebiliyor.

Çocukluktan Yaşlılığa Kadar İzlenen Katılımcılar

Bilim insanları, 1936 doğumlu bireylerin zihinsel gelişimlerini çocukluktan yaşlılığa kadar takip eden Lothian Doğum Kohortu verilerinden yararlandı.

Araştırma kapsamındaki 70 ile 82 yaşları arasındaki yüzlerce kişinin bellek, işlem hızı ve mekânsal yetenek testleri değerlendirildi. Ayrıca, katılımcıların ölüm sonrası beyin dokuları da incelendi. Bilişsel gerilemenin daha hızlı yaşandığı bireylerin beyinlerinde büyük sinir liflerinin azaldığı gözlemlenirken, kalan liflerin çevresinde aşırı ve sağlıksız bir miyelin tabakasının biriktiği belirlendi.

Araştırmacılar, oligodendrositlerin ürettiği fazla miyelinin beyindeki sinir iletim ağını bozduğunu tespit etti.

Kritik Protein Düzeyinin Azalması

Çalışmada, hücreleri hasara karşı koruyan ve birçok genin işlevini düzenleyen NRF2 proteinine de odaklandı.

Bilişsel gerilemesi daha belirgin olan bireylerde, oligodendrosit hücrelerindeki NRF2 seviyesinin dikkate değer bir biçimde düştüğü belirlendi.

Fareler üzerinde yapılan laboratuvar deneylerinde, NRF2 proteini baskılandığında oligodendrositlerin kontrolsüz bir şekilde miyelin üretmeye başladığı gözlemlendi. Bu durum, sinir liflerinin azalmasına ve yaşa bağlı öğrenme süreçlerinin ciddi şekilde bozulmasına yol açtı.

Araştırmacılar Dr. Veronique Miron ve Dr. Georgina Craig, beyin için yararlı kabul edilen oligodendrositlerin olumsuz etkisinin bu denli belirgin bir şekilde ortaya konulmuş olmasının önemli bir gelişme olduğunu ifade etti.

MS İlaçlarının Demans Üzerindeki Potansiyeli

Araştırmacılar, NRF2 mekanizmasını hedef alan ve mevcut durumda Multipl Skleroz tedavisinde kullanılan bazı ilaçların, yaşlılığa bağlı bilişsel gerileme ve demansa karşı yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Çalışmanın, kesin bir tedavisi bulunmayan demans ve yaşa bağlı zihinsel kayıplar için yeni klinik araştırmalara kapı açabileceği vurgulanıyor.