Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama sektörüne dair kapsamlı bir yönetmelik yayınladı. Bu yeni düzenleme, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek ve araç kiralama işletmelerine yetki belgesi alma zorunluluğu getirecek. Ayrıca, depozito, hasar, rezervasyon ve ilan süreçlerinde tüketici haklarını koruma amacıyla yeni kurallar uygulanacak.

ANKARA (İGFA) – Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralanmasına ilişkin usul ve esasları güncelledi. Resmi Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik ile sektörde faaliyet gösterecek işletmelere yetki belgesi almak zorunlu hale getirildi.

Yönetmelik, 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut araç kiralama işletmelerinin, faaliyetlerine devam edebilmeleri için 1 Temmuz 2027’ye kadar yetki belgesi edinmeleri gerekecek.

ARAÇ KİRALAMAK İÇİN YENİ ŞARTLAR

Düzenlemeye göre, yetki belgesi olmadan motorlu kara taşıtı kiralama faaliyeti gerçekleştirmek mümkün olmayacak. Yetki belgesi başvurularında vergi mükellefiyeti ve meslek odası kaydı gibi belgelerin yanı sıra, işletmenin belirli sayıda araca sahip olması veya araçları kiralama yoluyla temin etmesi şartı getirilecek.

Büyükşehirlerde, nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araç, diğer yerlerde ise en az 5 araç bulundurması gerekecek. Ayrıca büyükşehirlerdeki belirli ilçelerdeki işletmelerin filolarında en az iki aracın hibrit veya tamamen elektrikli olması ve bunlardan birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartı da getiriliyor.

Araçların, model yılı itibarıyla 6 yaşından büyük olmaması ve belirli kilometre sınırlarını aşmaması gerekecek. Bunun yanı sıra, araçların ağır hasar kaydının olmaması, geçerli muayene ve zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunması da zorunlu olacak.

DEPOZİTOYA SINIR GETİRİLDİ

Yönetmelikle birlikte araç kiralamada alınabilecek depozito tutarına da sınır getirildi. 6 gün ve daha kısa kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük kira bedeli, 7-29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar olabilecek.

Kiracıdan depozito adı altında çek, senet, teminat mektubu veya kefaletname gibi borç doğurucu belgeler alınamayacak. Depozitonun, kira sözleşmesinin sona ermesi ve aracın iadesinden sonraki 7 gün içinde iade edilmesi gerekecek. Olağan kullanımdan kaynaklanan kabul edilebilir aşınma ve yıpranmalar nedeniyle depozitodan kesinti yapılamayacak.

HASAR KONUSUNDA KİRACIYI KORUYAN DÜZENLEME

Yeni yönetmelikte, araçta meydana gelen hasar ve arızalara ilişkin önemli düzenlemeler de yer aldı. Kiracıdan hasar veya arıza bedeli talep edilebilmesi için hasarın ve maliyetin yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporuyla belgelenmesi zorunlu olacak. İşletmenin kendi personeli veya bağlantılı olduğu kişi ve kuruluşlarca hazırlanan raporlar tek başına kanıt olarak kullanılamayacak.

Araç teslim ve iade belgelerinde yer almayan hasarlar için kiracıdan ek ücret talep edilemeyecek. Ayrıca, araçta meydana gelen arızalarda, işletme tarafından aksi ispatlanmadığı sürece arızanın kiracıdan kaynaklanmadığı kabul edilecek.

REZERVASYON İPTALİNDE 7 GÜNLÜK İADE SÜRESİ

Ön ödemeli rezervasyonlar için yeni kurallar getirildi. İşletmeler, rezervasyon onayının ön ödeme yükümlülüğü doğurduğunu tüketicilere açıkça bildirmek zorunda olacak.

Kiracı, rezervasyondaki tarih, saat, yer ve araç segmentini belirli şartlarla değiştirebilecek veya rezervasyonu iptal edebilecek. İptal halinde kira, hizmet bedelleri ve depozitonun iadesine ilişkin işlemlerin 7 gün içinde tamamlanması gerekecek. Teslim saatinden önceki son 24 saatte yapılan iptallerde ise sözleşmede belirtilmesi şartıyla en fazla bir günlük kira bedeli kadar iptal ücreti alınabilecek.

Rezervasyonda belirtilen araç segmentindeki taşıtın teslim sırasında hazır bulunmaması durumunda, işletmenin tüketiciden ek ücret almadan eş değer veya üst segment bir araç tahsis etmesi gerekecek. Bunun mümkün olmaması halinde, tüketicinin onayıyla daha alt segment bir araç verilebilecek. Tüketici bunu kabul etmezse rezervasyonu bedelsiz olarak iptal edebilecek.

İLAN PLATFORMLARINA DA YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER

Düzenleme, yalnızca araç kiralama şirketlerini değil, ilan ve aracı platformlarını da kapsıyor. Platformlar, işletmelerin üyelik veya kayıt işlemlerinden önce yetki belgesi kontrolü yapmak ve yetki belgesi olmayan işletmelerin ilan vermesine izin vermemekle yükümlü olacak.

İlanlarda işletmenin yetki belgesi numarası, işletme adı ve araçla ilgili marka, model yılı, enerji türü, kilometre, donanım ve segment bilgilerinin yanı sıra detaylı görsellerin bulunması gerekecek.

Tüketiciyi yanıltan veya piyasa yapısını bozabilecek ilanların önlenmesi amacıyla platformlara sorumluluk yüklenecek. Aracı platformların işletmelere karşı haksız ticari uygulamalarda bulunması da yasaklanacak. İşletmelerden sözleşmede belirtilmeyen bedellerin alınması, kampanyalara zorlanmaları ve alternatif kanallardan hizmet veya reklam sunmalarının kısıtlanması gibi uygulamalar haksızlık olarak değerlendirilecek. Ayrıca, aracı platformların işletmelerden elde ettiği verileri, işletmelerle rekabet etmek veya önceden onay almadan pazarlama ve reklam faaliyetlerinde kullanması da yasak olacak.

BELGELER 5 YIL SAKLANACAK

İşletmeler, aracı platformlar ve ilan platformları; kira sözleşmeleri ile kiralamaya ilişkin belge ve formları 5 yıl boyunca fiziki veya elektronik ortamda saklamak zorunda olacak.

Ticaret Bakanlığı, sektörü denetlemek, kayıtdışı faaliyetleri önlemek ve tüketiciyi korumak amacıyla denetim yapabilecek. Yönetmeliğe aykırı hareket edenlere ilgili kanunlar çerçevesinde idari para cezaları uygulanacak.

Yeni düzenlemeyle birlikte araç kiralama sektöründe hem işletmelerin faaliyet şartları hem de tüketicilerin rezervasyon, ödeme, depozito, hasar ve iade süreçlerindeki hakları daha detaylı bir şekilde belirlenmiş olacak.

Söz konusu yönetmeliğin ayrıntılarına ulaşmak için tıklayabilirsiniz