İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla, kentin en eski yerleşim alanlarından biri olan Yeşilova Höyüğü’nde devam eden kazılar, 8 bin 500 yıl önce İzmir’de yaşayan insanların günlük yaşamına dair önemli bilgiler sunuyor. Çipura ve midye gibi deniz ürünlerini tüketen, takılar takan ve ayrı evlerde yaşayıp ortak mutfaklarda bir araya gelen topluluğun örgütlü ve huzurlu yaşamına dair yeni bulgular elde ediliyor.

İZMİR (İGFA) – 8 bin 500 yıl önceki İzmir sakinlerinin yaşam tarzı, ne yediklerine, evlerini nasıl düzenlediklerine ve komşularıyla nasıl bir hayat paylaştıklarına dair soruların yanıtları Bornova Ovası’ndaki Yeşilova Höyüğü’nde gün yüzüne çıkıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin desteklediği kazılar, kentin ilk yerleşik toplumunun günlük yaşamına dair daha net bir resim çizmeye devam ediyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ege Üniversitesi’nin iş birliğinde yürütülen kazılar, Yeşilova Höyüğü Kazı Başkanı Doç. Dr. Zafer Derin liderliğinde, İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Ticaret Odası ve Bornova Belediyesi’nin destekleriyle sürdürülüyor. 2026 yılı çalışmalarında özellikle Neolitik Dönem yerleşimine odaklanıldığı belirtiliyor. Kazılar, binlerce yıl önce Yeşilova’da yalnızca yan yana yaşamayan, aynı zamanda birlikte yaşamayı başaran bir Ege toplumunun varlığını ortaya koyuyor.

İLK İZMİRLİLERİN 8 BİN YILLIK ORTAK MUTFAĞI

2026 yılı kazılarında gün yüzüne çıkan önemli alanlardan biri, günlük yaşamda kullanılan açık mutfak işliği oldu. Bu alanda farklı özelliklere sahip ocak ve fırınlar ile çevresinde çanak çömlekler bulundu. Farklı pişirme yöntemlerinin bir arada kullanıldığı bu bulgular, ilk İzmirlilerin yemek hazırlarken çeşitli teknikler benimsediğini gösteriyor. Dikkat çekici bir diğer detay ise, evlerin içinde ailelerin kendi ocak ve fırınları olmasına rağmen, yerleşim dışında ortak kullanılan mutfak alanlarının da yaratılmış olması. Kazı Başkanı Doç. Dr. Zafer Derin, bu durumu günümüzdeki köylerdeki ortak üretim kültürüne benzeterek, “Bütün evlerin belki ortaklaşa ekmek pişirdiği, yemek yaptığı bir yer. Yakın dönemde ya da şimdi köylerde de olduğu gibi” şeklinde ifade etti. Derin, ortak alanların toplumsal yapı hakkında önemli bilgiler sunduğunu, ilk İzmirlilerin birlikte yaşamı şekillendirme konusunda oldukça gelişkin bir topluluk olduğunu vurguladı.

ÇİPURA SOFRADAYDI

İlk İzmirlilerin sofralarının, günümüz Ege mutfağı ile oldukça benzerlikler taşıdığı ortaya çıktı. Tarım ve hayvancılığın yanı sıra denizden de yoğun olarak faydalanan Yeşilova’daki topluluğun balıkçılığı düzenli bir şekilde yaptığı, kazılarda bulunan ağ ağırlıkları ile kanıtlandı.

Kazı Başkanı Doç. Dr. Zafer Derin, deniz ürünlerinin sıkça tüketildiğini belirterek, “Çipura belki en çok sevdikleri balıklardan biri. Günümüz Ege toplumundan çok farklı değiller” ifadesinde bulundu. Derin, Yeşilova’daki topluluğun Ege’deki yaşam kültürünün en erken temsilcilerinden biri olduğunu sözlerine ekledi.

8 BİN YILLIK SÜRME KALEMİ

Yeşilova’nın toprağı, ilk İzmirlilerin kişisel bakım ve süslenme alışkanlıklarını da gözler önüne seriyor. Önceki kazı sezonlarında 8 bin yıl öncesine ait özel olarak biçimlendirilmiş bir sürme kalemi bulundu. Ayrıca çok sayıda takı ve takı kabının kazılarda ortaya çıkması, kişisel süslenmenin bu dönemde önemli bir yere sahip olduğunu gösteriyor. Sürmede kullanılan siyah maddenin karbon içerikli bir malzeme olabileceği belirtilirken, sürme kaleminin ince bir taşın özel olarak işlenmesiyle hazırlandığı ifade ediliyor.