Anayasa Mahkemesi (AYM), hisseli taşınmazlar üzerindeki paydaşların önalım hakkı davalarındaki bedel tespitiyle ilgili yasal düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.

Resmî Gazete'de yayınlanan karar gereği, tapudaki satış bedelinin yerine hâkimin belirleyeceği rayiç değerlere dayanan uygulama sona erecek. Kararın, Resmî Gazete'de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe gireceği belirtildi.

MAHKEME MÜLKİYET HAKKINI VE DENGELERİ VURGULADI

Aralık 2025'te Türk Medeni Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, önalım davalarında tapudaki satış bedeli yerine taşınmazların piyasa değerinin dikkate alınması hükme bağlanmıştı.

AYM, rayiç bedelin esas alınmasının satıcı ve alıcı arasındaki sözleşme koşullarını etkilediğini ifade etti. Mahkemece belirlenen piyasa değeri ile satış bedelinin uyumsuzluğunda, payı devralan kişinin adaletli kazanç elde edemeyeceği ya da zarara uğrayabileceği kaydedildi.

Önalım hakkını kullanmak isteyen paydaşlar için ödenecek miktarın belirsizliğine dikkat çekilerek, düzenlemenin Anayasa'nın 5'inci ve 35'inci maddelerinde korunan mülkiyet hakkı dengesini tehdit ettiği belirtildi.

DEVAM EDEN DAVALARDAKİ GEÇİŞ KURALLARI DA İPTAL EDİLDİ

Yüksek Mahkeme, rayiç bedel uygulamasının, önceden açılmış davalara da uygulanmasını öngören geçici maddeyi iptal etti.

Ancak iptal kararının yürürlüğü ertelendiği için mevcut düzenlemeler şu anda geçerli olmaya devam ediyor. Dolayısıyla devam eden davalarda bedelin otomatik olarak değişmesi ya da kesinleşen kararların iptal edilmesi mümkün olmayacak.

İPTAL KARARI 6 AĞUSTOS 2027'DE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

Kararın hemen uygulanmasının hukuki belirsizlik yaratabileceği düşünülerek AYM, yürürlük tarihini 9 ay sonraya erteledi. İptal kararı 6 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek.

Bu tarihe kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) yeni bir yasal düzenleme yaparak önalım bedelinin tespitine ilişkin bir çerçeve oluşturmayı planlıyor. Süre sonunda yeni düzenleme yapılmaması durumunda yaşanacak hukuki durum ise ayrıca değerlendirilecek.

ÖNALIM HAKKI VE SÜRELER DEĞİŞMİYOR

Karar, hisseli taşınmaz sahiplerinin Türk Medeni Kanunu'nun 732'nci maddesiyle tanınan öncelikli alım hakkını etkilemiyor. Paydaşlar, hisse devirlerinde önalım haklarını kullanmaya devam edebilecek.

Mevzuatta yer alan hak düşürücü süreler de değişiklik göstermiyor. Paydaşlar, satışın kendilerine noter vasıtasıyla tebliğ edilmesinin ardından 3 ay içinde ve her durumda satış tarihinden itibaren 1 yıl içinde dava açmak zorundalar.